Bảo hiểm xã hội một lần khi công ty nợ

  • Chính sách Môi trường
  • Văn bản mới

Thứ sáu, 20/05/2022 07:03 (GMT+7)

Người lao động không được chốt số bảo hiểm khi công ty nợ BHXH?

Miền Nam

Trường hợp công ty nợ BHXH, người lao động không được chốt số bảo hiểm. Làm thế nào để chốt sổ?

Hiện nay, không ít người đang đặt câu hỏi: Là người lao động tại doanh nghiệp, hàng tháng công ty vẫn trừ vào lương khoản tiền đóng BHXH do người lao động chi trả. Nay sang công ty mới nhưng vẫn chưa được chốt sổ BHXH, lý do là người lao động mới đóng BHXH tại công ty được 3 tháng thì nghỉ việc. Công ty cũ có sai không? Làm thế nào để chốt sổ?

Căn cứ khoản 1, điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, người lao động ký hợp đồng lao động từ đủ một tháng trở lên sẽ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Người lao động đã đóng đầy đủ từ tiền lương của mình, nhưng công ty không chốt sổ BHXH cho người lao động là Công ty đã làm sai.

Bảo hiểm xã hội một lần khi công ty nợ
Người lao động có thể kiến nghị hành vi vi phạm của công ty với công đoàn hoặc cơ quan BHXH hoặc cơ quan quản lý Nhà nước về lao động để được bảo vệ quyền lợi. (Ảnh minh họa)

Có trường hợp, công ty vẫn khai đóng BHXH cho người lao động, nhưng do tình hình khó khăn do dịch bệnh, công ty vẫn đang nợ BHXH thì cũng có thể dẫn đến tình trạng người lao động chưa được chốt sổ. Trong trường hợp này, người lao động đề nghị công ty chốt sổ BHXH, công ty sẽ phải tiến hành các thủ tục thanh toán các khoản nợ với BHXH và sau đó tiến hành chốt sổ cho người lao động.

Cũng có trường hợp, mặc dù vẫn khấu trừ vào lượng khoản đóng góp của người lao động nhưng thực tế công ty khôngđóng BHXH cho người lao động là công ty đã vi phạm pháp luật, cụ thể như sau:

Căn cứ quy định tại Điều 17, Khoản 2 Điều 18; Khoản 2, Khoản 5 Điều 21 Luật BHXH năm 2014; Khoản 3 Điều 18 Nghị định số 115/2015/NĐ-CP ngày 11/11/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc, hành vi trốn đóng, chậm đóng, chiếm dụng tiền đóng BHXH là vi phạm pháp luật; quyền của người lao động được cấp và quản lý sổ BHXH;

Người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng BHXH và hàng tháng trích từ tiền lương của người lao động theo quy định pháp luật để đóng cùng một lúc vào quỹ BHXH; người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng đủ BHXH, BHTN, bao gồm cả tiền lãi chậm đóng theo quy định đối với người lao động đủ điều kiện hưởng BHXH hoặc chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc để kịp thời giải quyết chế độ BHXH, BHTN cho người lao động.

Dịch vụ trực tuyến hiện nay về BHXH đã rất thuận lợi cho việc tra cứu. Người lao động chỉ cần tra cứu theo mã số BHXH và Số chứng mình thư tại địa chỉ: https://baohiemxahoi.gov.vn/tracuu/Pages/tra-cuu-dong-bao-hiem.aspx là có thể nắm bắt qúa trình đóng BHXH của mình. Mặt khác nếu phát hiện công ty vi phạm quyền lợi BHXH, tức là không đóng BHXH cho người lao động thì người lao động có thể phản ánh, kiến nghị hành vi vi phạm pháp luật về đóng BHXH của công ty với công đoàn công ty hoặc cơ quan BHXH hoặc cơ quan quản lý Nhà nước về lao động nơi công ty hoạt động để yêu cầu công ty khắc phục hậu quả, đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

Có được lựa chọn hưởng chế độ hưu trí hoặc BHXH 1 lần?

Ở một ví dụ cụ thể như trường hợp của ông T (sinh năm 1967), tham gia BHXH từ tháng 3/1993 đến 10/2014 (21 năm 7 tháng). Khi nghỉ việc, ông không được nhận chế độ BHXH 1 lần mà phải chờ đến năm 2027 (60 tuổi) để về hưu. Nhưng ông được biết, theo quy định mới ông phải đủ 61 tuổi 9 tháng mới đủ tuổi nghỉ hưu.

Ông T cho rằng, điều này rất bất cập và thiệt thòi cho người lao động như ông. Ông đề nghị BHXH cần có chính sách ưu tiên cho người lao động có thời gian tham gia BHXH dủ 20 năm, như có thể cho lựa chọn hoặc là hướng chế độ BHXH 1 lần, hoặc là chờ đủ tuổi hưởng lương hưu.

Về vấn đề này, Bảo hiểm xã hội Việt Nam trả lời như sau:

Điều 169 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định tuổi nghỉ hưu của lao động nam trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi vào năm 2028. Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của lao động nam trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng, sau đó cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 60 Luật BHXH năm 2014 và khoản 1 Điều 1 Nghị quyết số 93/2015/QH13 của Quốc hội khóa XIII thì người lao động đã đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên chỉ được hưởng BHXH một lần khi thuộc một trong các trường hợp sau:

Ông T cho rằng, điều này rất bất cập và thiệt thòi cho người lao động như ông. Ông đề nghị BHXH cần có chính sách ưu tiên cho người lao động có thời gian tham gia BHXH dủ 20 năm, như có thể cho lựa chọn hoặc là hướng chế độ BHXH 1 lần, hoặc là chờ đủ tuổi hưởng lương hưu.

Về vấn đề này, Bảo hiểm xã hội Việt Nam trả lời như sau:

Điều 169 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định tuổi nghỉ hưu của lao động nam trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi vào năm 2028. Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của lao động nam trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng, sau đó cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 60 Luật BHXH năm 2014 và khoản 1 Điều 1 Nghị quyết số 93/2015/QH13 của Quốc hội khóa XIII thì người lao động đã đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên chỉ được hưởng BHXH một lần khi thuộc một trong các trường hợp sau:

Các quy định hiện hành nêu trên với mục tiêu gia tăng số lượng người lao động có cơ hội được thụ hưởng lương hưu hàng tháng khi đủ điều kiện về tuổi đời nhằm đảm bảo cuộc sống tuổi già khi người lao động không còn sức lao động. Đây là ý nghĩa nhân văn cao đẹp của chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước.

Đối với kiến nghị của ông T về sửa đổi quy định của pháp luật về việc cho lựa chọn hưởng chế độ hưu trí hoặc chế độ BHXH một lần, do cơ quan BHXH có chức năng, nhiệm vụ thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH nên BHXH Việt Nam xin ghi nhận nội dung kiến nghị này của ông để tham mưu đề xuất với cơ quan có thẩm quyền trong quá trình xây dựng, sửa đổi chính sách, pháp luật về BHXH.

Bùi Hằng

Bạn đang đọc bài viết Người lao động không được chốt số bảo hiểm khi công ty nợ BHXH?. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0917 681 188 Hoặc email:

  • BHXH
  • người lao động
  • chốt số bảo hiểm
  • tiền đóng BHXH
  • ký hợp đồng lao động
  • dịch vụ trực tuyến về BHXH

Chính sách BHXH, BHYT và BHTN là những chính sách lớn, trụ cột chính của hệ thống bảo đảm an sinh xã hội của mỗi quốc gia, Việt Nam chúng ta cũng không thể đứng ngoài xu thế chung đó của thế giới. Chính sách BHXH, BHYT, BHTN đã được Đảng và Nhà nước ta coi trọng và từng bước điều chỉnh để phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp công ty không thực hiện chốt sổ, nợ tiền bảo hiểm dẫn đến việc quyền và lợi ích của người tham gia bảo hiểm xã hội bị ảnh hưởng.

Câu hỏi đề nghị tư vấn thứ nhất: Tôi làm việc từ tháng 11/2011 đến hết 6/2021. Hiện nay công ty vẫn còn nợ tiền bảo hiểm của năm 2013 và nhất định không chịu đóng thêm tiền để chốt sổ cho nhân viên, mặc dù đã có công văn hướng dẫn về trường hợp chốt sổ cho các doanh nghiệp kinh doanh khó khăn. Vậy tôi phải làm thế nào để được chốt ở công ty cũ? Hoặc tôi phải làm đơn, thư lên cơ quan nào để yêu cầu công ty giải quyết chế độ?

Trả lời câu hỏi đề nghị tư vấn 1: Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Luật Minh Gia, sau khi nghiên cứu trường hợp của mình chúng tôi đưa ra nội dung tư vấn như sau:

Thứ nhất về trách nhiệm chốt sổ, trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động

Theo quy định tại Khoản 3 Điều 48 Bộ luật Lao động 2019 thì trách nhiệm của người sử dụng lao động khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động được xác định như sau:

Điều 48. Trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng lao động

“...

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm sau đây:

a) Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu người sử dụng lao động đã giữ của người lao động;

b) Cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu người lao động có yêu cầu. Chi phí sao, gửi tài liệu do người sử dụng lao động trả.”

Vì vậy, khi bạn chấm dứt hợp đồng lao động với công ty thì công ty phải có trách nhiệm chốt sổ và trả sổ bảo hiểm xã hội cho bạn. Nếu công ty đang ở trong tình trạng khó khăn về tài chính mà chưa thể đóng ngay số tiền bảo hiểm đang nợ thì công ty phải làm cam kết thanh toán hoặc thời điểm – định kỳ thanh toán.

Thứ hai, về việc công ty nợ bảo hiểm xã hội thì người lao động có chốt sổ bảo hiểm xã hội được không?

Tại Khoản 72 Điều 1 Quyết định 505/QĐ-BHXH sửa đổi Quyết định 595/QĐ-BHXH có quy định như sau:

"...

Đối với đơn vị nợ tiền đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, nếu người lao động đủ điều kiện hưởng BHXH hoặc chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc thì đơn vị có trách nhiệm đóng đủ BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, bao gồm cả tiền lãi chậm đóng theo quy định, cơ quan BHXH xác nhận sổ BHXH để kịp thời giải quyết chế độ BHXH, BHTN cho người lao động.

Trường hợp đơn vị chưa đóng đủ thì xác nhận sổ BHXH đến thời điểm đã đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN. Sau khi thu hồi được số tiền đơn vị còn nợ thì xác nhận bổ sung trên sổ BHXH.

..."

Như vậy trong trường hợp của bạn, nếu bạn đủ điều kiện hưởng chế độ thất nghiệp hoặc bảo hiểm thất nghiệp khi nghỉ việc tại công ty hoặc muốn chốt sổ bảo hiểm để nộp ở nơi mới, thì có thể yêu cầu Doanh nghiệp tiến hành đóng đủ số tiền BHXH cho cá nhân bạn theo như quy định trên. Sau đó cơ quan BHXH sẽ chốt sổ cho bạn. Trường hợp công ty vẫn không có khả năng đóng đủ thì cơ quan BHXH sẽ chốt sổ đến thời điểm bạn đã được đóng BHXH đầy đủ. Sau khi cơ quan BHXH thu hồi được số tiền công ty còn nợ thì sẽ xác nhận bổ sung trên sổ bảo hiểm xã hội của bạn.

Ngoài ra, trong trường hợp không ty làm khó hoặc cố tình không thực hiện việc chốt sổ, trả sổ bảo hiểm xã hội cho bạn hoặc không thực hiện thanh toán số tiền nợ BHXH thì bạn có quyền thực hiện khiếu nại lên Phòng lao động Thương binh xã hội nơi công ty có trụ sở để đảm bảo quyền lợi của mình.

***

Câu hỏi đề nghị tư vấn 2: Từ tháng 3/2013 đến nay 10/2021 tôi có tham gia BHXH tại 1 công ty X, mức tiền tham gia tính theo mức lương cơ bản quy định hàng tháng, hàng năm của Nhà nước. Đến nay tôi không muốn làm việc nữa và có mong muốn thanh toán BHXH 1 lần (Đã có Quyết định thôi việc nộp cho công ty BHXH vào ngày 26/10/2021). Nhưng tôi không được chốt sổ BHXH vì Công ty X còn nợ lại BH từ tháng 01/2021 đến nay chưa đóng. Vậy CÔNG TY LUẬT MINH GIA cho tôi hỏi:

- Tôi có được thanh toán BHXH 1 lần toàn bộ thời gian tham BHXH được không?

- Nếu không được tôi có thể chốt sổ đến thời gian Cty X đã đóng để thanh toán không? (Thời gian từ 1/2016 đến 10/2016 tôi bỏ)

Trả lời câu hỏi đề nghị tư vấn 2: Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Luật Minh Gia, sau khi nghiên cứu trường hợp của bạn chúng tôi đưa ra nội dung tư vấn như sau:

Thứ nhất, về việc công ty nợ bảo hiểm xã hội thì người lao động có chốt sổ bảo hiểm xã hội được không?

Tại Khoản 72 Điều 1 Quyết định 505/QĐ-BHXH sửa đổi Quyết định 595/QĐ-BHXH Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế  có quy định như sau:

"...

Đối với đơn vị nợ tiền đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, nếu người lao động đủ điều kiện hưởng BHXH hoặc chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc thì đơn vị có trách nhiệm đóng đủ BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, bao gồm cả tiền lãi chậm đóng theo quy định, cơ quan BHXH xác nhận sổ BHXH để kịp thời giải quyết chế độ BHXH, BHTN cho người lao động.

Trường hợp đơn vị chưa đóng đủ thì xác nhận sổ BHXH đến thời điểm đã đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN. Sau khi thu hồi được số tiền đơn vị còn nợ thì xác nhận bổ sung trên sổ BHXH.

..."

Như vậy trong trường hợp này, nếu bạn nghỉ việc và có nhu cầu làm nhận bảo hiểm xã hội một lần thì có thể yêu cầu Doanh nghiệp tiến hành đóng đủ số tiền BHXH đang nợ cho bạn. Sau đó cơ quan BHXH sẽ chốt quá trình tham gia bảo hiểm xã hội cho bạn. Trường hợp công ty vẫn không có khả năng đóng đủ thì cơ quan BHXH sẽ chốt sổ đến thời điểm bạn đã được đóng BHXH đầy đủ để bạn có thể hưởng những chế độ của bảo hiểm xã hội. Sau khi cơ quan BHXH thu hồi được số tiền công ty còn nợ thì sẽ xác nhận bổ sung trên sổ bảo hiểm xã hội của bạn.

Thứ hai, về điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần

Theo quy định tại Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về điều kiện để hưởng bảo hiểm xã hội một lần

Điều 60. Bảo hiểm xã hội một lần

“1. Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

b) Ra nước ngoài để định cư;

c) Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

d) Trường hợp người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.

…”

Trong trường hợp này bạn có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ tháng 3/2013 đến tháng 10/2021 và công ty đang nợ bảo hiểm từ tháng 1/2021 đến 10/2021. Theo nội dung tư vấn phía trên thì bảo hiểm xã hội sẽ vẫn chốt bảo hiểm xã hội đến thời điểm bạn đã được đóng, tuy nhiên để rút toàn bộ số tiền bảo hiểm xã hội một lần thì toàn bộ quá trình bảo hiểm xã hội của bạn phải đóng và chốt đầy đủ. Vì vậy, bạn cần yêu cầu công ty đóng đủ bảo hiểm xã hội để thực hiện việc chốt sổ và rút bảo hiểm xã hội một lần. 

Trân trọng!

Tải thêm tài liệu liên quan đến bài viết Bảo hiểm xã hội một lần khi công ty nợ